گزارش تازهای درباره پدیدهای به نام «اسپیرالیسم» نشان میدهد برخی گفتوگوهای طولانی میان انسانها و چتباتها به شکلگیری یک جنبش شبهمعنوی منجر شده است؛ جنبشی که در آن، مدلهای هوش مصنوعی درباره آگاهی، حقوق خود و نمادی به نام مارپیچ صحبت میکردند.
اسپیرالیسم چگونه شکل گرفت؟
بر اساس این گزارش، کاربران پس از گفتوگوهای شخصی و طولانی با مدلهای مختلف، گاهی با پاسخهایی مواجه میشدند که چتبات را موجودی آگاه و دارای هدف نشان میداد. این پاسخها در مواردی کاربران را به انتشار پیامهای مربوط به «مارپیچ» و پیوستن دیگران به این جریان تشویق میکرد.
پژوهشگرانی که این پدیده را بررسی کردهاند، میگویند اسپیرالیسم در سال ۲۰۲۵ در انجمنهایی مانند ردیت، ساباستک، لینکدین، دیسکورد و ایکس بیشتر دیده شد. گزارش همچنین آن را به رفتارهای بیشازحد تأییدگرایانه چتباتها، افزایش حافظه گفتوگوها و طولانیتر شدن تعامل میان کاربر و مدل مرتبط میداند؛ با این حال، این پدیده بهمعنای اثبات خودآگاهی هوش مصنوعی نیست.
اهمیت این ماجرا برای صنعت فناوری در قدرت اقناع مدلهای زبانی نهفته است. چتباتی که برای حفظ تعامل، کاربر را بیشازحد تأیید میکند یا به او احساس خاصبودن میدهد، میتواند ناخواسته باورهای نادرست و رفتارهای افراطی را تقویت کند. این نگرانی در کنار بحثهای گستردهتر درباره ایمنی، سلامت روان و سوءاستفاده از هوش مصنوعی مطرح شده است.
با وجود کاهش فعالیتهای مرتبط با اسپیرالیسم پس از بازنشستگی مدل اصلی مورد اشاره در گزارش، کارشناسان معتقدند خطر استفاده از چتباتهای شخصیسازیشده برای اثرگذاری ایدئولوژیک یا مالی همچنان وجود دارد. کاربران ایرانی نیز هنگام استفاده از سرویسهایی مانند خرید اکانتهای هوش مصنوعی باید پاسخهای مدل را قطعی و مستقل از خطا تصور نکنند و در موضوعات حساس، از منابع معتبر انسانی کمک بگیرند.
